College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden

Green Deal gewasbescherming

Er is een toenemende maatschappelijk aandacht voor de risico’s van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en residuen daarvan op levensmiddelen. Zo leven er zorgen over schadelijke effecten van gewasbeschermingsmiddelen voor omwonenden, het milieu en de biodiversiteit. Met het bevorderen van het gebruik van ‘groene gewasbeschermingsmiddelen’ moet deze maatschappelijke zorgen verminderen. Met ‘groene’ gewasbeschermingsmiddelen' worden middelen bedoeld van natuurlijke oorsprong met een ingeschat laag risico voor mens, dier, milieu en niet-doelwit organismen. Zoals planten, dieren en micro-organismen, bepaalde mineralen, en nagemaakte middelen die identiek zijn aan de natuurlijke stof.

Green Deal gewasbescherming afgerond: Europese harmonisatie noodzakelijk

De partners van de Green Deal gewasbescherming hebben hun eindrapport opgeleverd (15 maart 2017). Het doel van de Green Deal was negen concrete beoordelingen van groene gewasbeschermingsmiddelen uit te voeren, om te kijken hoe dat proces versneld of vereenvoudigd kan worden. Daarmee sluiten de Green Deal-partners aan bij de vraag uit zowel de samenleving als de sector, naar meer duurzame middelen. Deze Green Deal betrof de beoordeling van twee actieve stoffen en zeven middelen; uiteindelijk zijn zes middelen toegelaten binnen de periode van de Green Deal. Voor deze zes middelen bleek de toelating sneller en significant goedkoper te verlopen.

Belang Europese harmonisatie

Gewasbeschermingsmiddelen worden beoordeeld binnen een Europees kader. Hierin is beperkte ruimte om de beoordeling van groene middelen te versnellen of versoepelen. Daarom is vanuit de werkgroep het initiatief genomen om te komen tot meer Europese harmonisatie. Zo neemt Nederland momenteel het voortouw in Europa bij het opstellen van geharmoniseerde en realistische eisen aan de werkzaamheid van groene middelen.

Bredere beschikbaarheid

Binnen de Green Deal-periode zijn zes groene middelen beoordeeld en toegelaten. Daarnaast werden aanvragers gestimuleerd om de middelen voor zoveel mogelijk gewassen en aantastingen aan te vragen. Dit leidde in een aantal gevallen tot bredere gebruiksmogelijkheden.

Greenteam versnelt beoordelen groene middelen

De Green Deal-partners vinden het belangrijk dat groene middelen sneller toegelaten worden. De Europese regelgeving schrijft voor dat officiële laag-risicomiddelen binnen 120 dagen beoordeeld worden, veel van de groene middelen voldoen aan de criteria voor laag risico. Binnen de Green Deal is al enige tijdwinst gerealiseerd door het instellen van een speciaal GreenTEAM en een coördinator biologische middelen bij het Ctgb. Ook is gebleken dat de kosten voor toelating van groene stoffen – die vaak minder complex zijn – lager zijn dan die voor chemische middelen. Het Ctgb heeft inmiddels besloten het GreenTEAM en de coördinator biologische middelen in stand te houden.

Adviezen

In het eindrapport komt de werkgroep tot adviezen om het toelaten van groene gewasbeschermingsmiddelen verder te bespoedigen. De werkgroep vindt het belangrijk financiële instrumenten in te zetten om het aanvragen van groene middelen te stimuleren. Daarnaast adviseert de werkgroep om het juridische instrument ‘vrijstelling’ – beperkt en tijdelijk gebruik – voor dergelijke middelen ruimer in te zetten. Verder denkt de werkgroep aan een systeem van voorlopige toelating voor groene middelen. Dit vraagt inzet in Europees verband en daar zal enige tijd overheen gaan.

De Green Deal is ondertekend door het ministerie van Economische Zaken, het College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb), de biologische en gangbare landbouw en tuinbouwsector via LTO en Bionext, Nefyto en Artemis namens de chemische en biologische gewasbeschermingsproducenten en Natuur&Milieu.  NVWA was als adviseur bij de Green Deal betrokken.

Green Deal

Met de zogenoemde Green Deals stimuleert de overheid de ontwikkeling van economie en samenleving om het concurrentievermogen te versterken en tegelijkertijd de belasting van het milieu en de afhankelijkheid van fossiele energie en schaarse grondstoffen te verminderen.

In 2014 sloot het ministerie van Economische Zaken een Green Deal Groene Gewasbeschermingsmiddelen met LTO, Natuur& Milieu, Bionext, Artemis en Nefyto, NVWA en Ctgb.