College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden

Nieuwe lijst bij-aantrekkelijke gewassen

Honingbijen kunnen blootgesteld worden aan gewasbeschermingsmiddelen via de bloemen van een gewas. In de risicobeoordeling voor honingbijen gebruikt Ctgb een lijst waarin voor alle gewassen van de DTG-lijst is aangegeven of de gewassen worden bevlogen door honingbijen voor het verzamelen van nectar en/of pollen.

Deze lijst is nu aangepast. Aanleiding hiervoor waren de update van de DTG-lijst in juni 2015 en het beschikbaar komen van nieuwe informatie over de aantrekkelijkheid van gewassen voor honingbijen in mei 2015. De nieuwe Lijst Bij-aantrekkelijke gewassen wordt per direct gebruikt in de risicobeoordeling.

Welke middelen o.b.v. een neonicotinoïde zijn toegelaten?

Neonicotinoïden

Verschillende wetenschappers brengen de middelen op basis van neonicotinoïden in meer of mindere mate in verband met de verhoogde wintersterfte onder bijenvolken die over de hele wereld wordt waargenomen. Ook in Nederland wordt, over een langere periode, achteruitgang van de bijenstand waargenomen en zijn er zorgen dat dit mede verband houdt met het gebruik van neonicotinoïden in de landbouw.

Bij de beoordeling van gewasbeschermingsmiddelen en biociden wordt door het Ctgb gekeken in hoeverre de aangevraagde toepassingen een risico vormen voor mens, dier en milieu. Hierbij wordt ook gekeken naar de risico’s voor de gezondheid van bijen. Dit betekent dat voor alle toegelaten neonicotinoïde-houdende middelen ten tijde van de beoordeling sprake was een acceptabel risico voor de gezondheid van bijen.

Regelmatig komen nieuwe studies en wetenschappelijke informatie beschikbaar over de relatie tussen neonicotinoïden en de gezondheid van bijen. Het Ctgb houdt alle wetenschappelijke ontwikkelingen hierover nauwlettend in de gaten. Mocht er nieuwe wetenschappelijke informatie beschikbaar komen welke een risico aantoont voor mens, dier of milieu voor toegelaten Nederlandse toepassingen, dan zal het Ctgb hiernaar handelen (lees hiermee over de werkwijze van het Ctgb).

Tijdlijn neonicotinoïden

27-11-2015

In 2014 tekenden één toelatinghouder, één gebruikersorganisatie en diverse milieuorganisaties veertien bezwaren aan tegen de besluiten over imidacloprid houdende middelen die het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) in januari 2014 nam. Woensdag 25 november besloot het Ctgb het advies van de Adviescommissie van Bezwaarschriften te volgen en twaalf bezwaren ongegrond te verklaren.Het Ctgb wijkt in twee gevallen,  betreffende procedurele bezwaren, af van dit advies.
Het besluit op bezwaar is 25 november 2015 in zijn geheel gepubliceerd in de Staatscourant. De besluiten en de wettelijke gebruiksvoorschriften van de betreffende middelen zijn te raadplegen in de Ctgb toelatingendatabank:

23-10-2015

De ‘open’ wetenschapssite Science2.0 schrijft dat de hoofdauteur van het Science-artikel, Geraldine Wright, de conclusies uit de Science-publicatie Bees prefer foods containing neonicotinoid pesticides herroept. Een herhaling van de test enkele maanden later leidde tot andere resultaten. Nu gingen juist minder bijen naar de met neonicotinoïden behandelde bloemen. Science2.0 suggereert dat er te snel gepubliceerd is:

29-09-2015

Ctgb maatregelen neonicotinoïden ter bescherming van de honingbij zijn niet tijdelijk. Vanuit diverse kanten worden signalen opgevangen dat er vanuit wordt gegaan dat de maatregelen die met de “Bijenverordening” zijn genomen, na twee jaar weer zouden vervallen. Dit is echter onjuist; de “Bijenverordening” en de op basis daarvan door het Ctgb genomen besluiten, hebben geen vervaldatum. De maatregelen ter bescherming van de honingbij blijven derhalve gelden.

25-09-2015

N.a.v. de update van de DTG-lijst (juni 2015) en beschikbaar nieuwe informatie over de aantrekkelijkheid van gewassen voor honingbijen (mei 2015) heeft het Ctgb de Lijst Bijaantrekkelijke gewassen aangepast. De nieuwe lijst wordt per direct gebruikt in de risicobeoordeling.

27-04-2015

Ctgb bekijkt 2 studie naar effecten van neonicotinoïden (gepubliceerd in Nature 22 en 25 april 2015):

Het Ctgb bekijkt de studies genoemd in deze publicaties en zal indien noodzakelijk actie ondernemen.

11-04-2015

Ctgb reageert op Trouw artikel “Milieuclubs naar rechter om verbod ‘bijengif’ af te dwingen" van vrijdag 10 april 2015.

09-04-2015

EASAC adviseert de Europese Commissie over neonicotinoïden; zie het rapport "Ecosystem services, agriculture and neonicotinoids".

04-12-2014

Om de Europees Guidance Bijen te gaan hanteren voor alle nieuwe aanvragen is een Europees brede acceptatie van deze guidance noodzakelijk. Vanwege de complexiteit en onduidelijkheid over de effecten voor zowel beoordelende instanties als aanvragers willen meerdere lidstaten de voorgestelde guidance nog niet accepteren. Hierop heeft EFSA besloten de guidance, en dan met name het onderliggende model, opnieuw onder de loep te nemen en waar mogelijk te simplificeren. Hierdoor zal een nieuwe Europees geharmoniseerde werkwijze naar verwachting pas in 2015 beschikbaar komen, maar op tijd voor de geplande review van alle neonicotinoiden.

28-10-2014

Het Ctgb bestudeerde zorgvuldig het Nature artikel over de achteruitgang van de Nederlandse insectenetende vogelstand in gebieden met hoge concentraties imidacloprid in het oppervlaktewater. Het artikel benadrukt eigenlijk vooral het belang van de al genomen maatregelen. De resultaten van deze beperkingen en die van eerdere beperkingen in 2013, zullen de komende tijd zichtbaar worden. Op dit moment zijn nieuwe maatregelen dan ook niet opportuun. Lees verder.

26-05-2014

Ter bescherming van in water levende organismen is per 1 mei j.l. het gebruiksvoorschrift van imidaclopridhoudende gewasbeschermingsmiddelen voor de glastuinbouw aangescherpt. Lees verder.

03-02-2014

Het Ctgb besloot tijdens de collegevergadering van januari 2014 tot beperking van de toelating van de imidaclopridhoudende gewasbeschermingsmiddelen Admire (11483 N), Gaucho Tuinbouw (12341 N) en Kohinor 700 WG (13831 N). Lees verder.

18-12-2013

EFSA publiceert de ‘Scientific Opinion on the developmental neurotoxicity potential of acetamiprid and imidacloprid‘. Lees verder.

05-11-2013

Uitspraak CBb Voorlopige Voorziening Bayer en Syngenta d.d. 18-10-2013. Lees verder.

27-10-2013

Voorlopig voorzieningsverzoek van Bayer CropScience en Syngenta Crop Protection behandeld n.a.v. de besluiten tot wijziging van 6 september 2013. Lees verder.

04-10-2013

Ctgb nodigt NGO's en deskundigen uit om vóór 19 oktober 2013 aanvullende aandachtspunten voor de herbeoordeling van biociden o.b.v. neonicotinoïden voor particulier gebruik in te dienen. Lees verder.

23-09-2013

Ctgb besluit tot aanpassing van 3 toegelaten gewasbeschermingsmiddelen op basis van
imidacloprid vanwege het risico voor waterorganismen. Lees verder.

16-09-2013

Ctgb besluit tot intrekking en aanpassing van middelen en op basis van imidacloprid, thiamethoxam en clothianidin; geeft uitvoering aan de besluit EC. Lees verder.

06-2013

Herevaluatie van particuliere biociden op basis van neonicotinoÏden. Lees verder.

28-06-2013

Ctgb vraagt NGO’s relevante gegevens te leveren m.b.t. herberoordeling van middelen op basis van thiacloprid en acetamiprid. Lees verder.

24-05-2013

Europese commissie besluit tot het nemen van communautaire maatregelen, stelt restrictie’s aan het gebruik van imidacloprid, thiamethoxam en clothianidin.

16-05-2013

Herevaluatie van neonicotinoÏden thiacloprid en acetamiprid.

11-04-2013

Ctgb besluit een groot aantal studies openbaar te willen maken. Het CBb verbiedt het Ctgb dit besluit uit te voeren. Lees verder.

24-01-2013

EFSA herevaluatie neonicotinoïden. Lees verder.

24-10-2012

Intrekkingsverzoek PAN Europe en invloed Alterrastudie. Lees verder.

30-03-2012

Ctgb stelt i.h.k.v. gebruiksrestricties lijst met bij aantrekkelijke gewassen vast ter voorkoming van schade door verkeerde vervolggewassen.

24-08-2011

Juridisch procedures De Bijenstichting en PAN Europe tegen wijzigingsbesluiten n.a.v. herbeoordeling 2011. Lees verder.

14-07-2011

Staatssecretaris van EZ (destijds EL&I) informeert de Kamer over de conclusies uit het Ctgb rapport Herbeoordeling neonicotinoïde houdende bestrijdingsmiddelen.

29-06-2011

Ctgb levert rapport Herbeoordeling neonicotinoïde houdende bestrijdingsmiddelen op. Lees verder.

31-05-2011

Staatssecretaris EZ (destijds EL&I) schorst 3 toepassingen neonicotinoïden voor niet-professioneel gebruik.

07-05-2011

Publicatie NRC artikel "Dode bij-ervaringen", over mogelijke schadelijkheid van op neonicotinoïden gebaseerde insecticide.

17-02-2011

Staatssecretaris EZ (destijds EL&I) verstrekt op verzoek van de Kamer het Ctgb de opdracht om toegelaten middelen op basis van neonicotinoïden te herbeoordelen.

15-10-2010

Het college stelt een matrix vast waarin per teelt, in combinatie met de zaaizaadbehandeling en zaaitechniek, vermeld is of stofvorming een probleem is waar maatregelen noodzakelijk voor zijn.

26-01-2010

Om stofdrift te voorkomen stelt het Ctgb deflectoren op zaaimachines verplicht bij het zaaien van mais. Lees hier het online artikel over de toepassing van de deflector.

27-04-2009

Publicatie NRC artikel over mogelijke schadelijkheid van op neonicotinoïden gebaseerde insecticiden; Van der Sluis J, en Tennekes H, Universiteit van Utrecht.

2008

Incidenten met stofdrift in o.a. Duitsland

2006

Publicatie “Parallel Declines in Pollinators and Insect-Pollinated Plants in Britain and the Netherlands”; Biesmeijer J.C., Roberts S. P. M. et al. 2006. Science: Vol. 313. no. 5785, pp. 351 – 354.