Al een aantal jaren zijn er zorgen over de normoverschrijding van imidacloprid (een neonicotinoïde) in oppervlaktewater. Daarom stelde het Ctgb in 2014 als toelatingsvoorwaarde 99,5% zuivering van het afvalwater voordat het geloosd wordt. In de zomer van 2015 is daar de bepaling van gecontroleerde distributie aan toegevoegd. Deze maatregelen bleken onvoldoende effect te hebben.

In 2016 is op verzoek van het Ctgb een monitoringsonderzoek gedaan naar de gehaltes imidacloprid in het oppervlaktewater van kastuinbouwgebieden, daarnaast vroeg de staatssecretaris van Economische Zaken de NVWA een nalevingsrapportage op te stellen. Uit beide rapporten bleek dat:

  • De toelatingsnorm voor middelen op basis van imidacloprid nog steeds substantieel werd overschreden: de geconstateerde daling was onvoldoende om normoverschrijding te voorkomen.
  • De verplichting tot waterzuivering voorafgaand aan lozing op oppervlaktewater of riool niet het beoogde effect had: er werd niet of nauwelijks gezuiverd, terwijl er wel werd geloosd.
  • Het systeem van gecontroleerde distributie onvoldoende robuust was.

Verbod tenzij

Op basis van de Verordening gewasbeschermingsmiddelen legde het Ctgb daarom als tijdelijke maatregel een verbod op van het gebruik van imidaclopridhoudende middelen. Dit verbod gold voor toepassing in bedekte teelten zonder gecertificeerde zuiveringsinstallatie. Aan deze maatregel werd een meldplicht verbonden: de gebruiker meldt aan de Stichting Certificatie Distributie Gewasbeschermingsmiddelen (CDG) dat hij het middel wil gebruiken. Bij de melding overhandigt hij een certificaat van een daartoe gecertificeerde en geaccrediteerde organisatie dat aantoont dat hij het middel volgens de eisen van het etiket kan gebruiken. Zonder deze melding is koop, op voorraad hebben en gebruik van deze middelen verboden.

Certificering verplicht

Het doel van deze maatregel was de belasting van het oppervlaktewater met imidacloprid definitief terug te dringen door gecertificeerde zuiveringsinstallaties te plaatsen. Daarnaast werd verwacht dat door het omkeren van de bewijslast de handhaving eenduidiger en eenvoudiger zou worden. Het Ctgb was zich er daarbij van bewust dat het opzetten van een sluitend systeem van certificering inspanning en tijd vraagt van betrokken telers en andere belanghebbenden. Niettemin was een dergelijk systeem – gezien de resultaten tot dat moment – noodzakelijk, want zonder zuivering van het afvalwater is gebruik van het middel niet toelaatbaar.